دانلود نمونه پروپوزال آماده مدیریت

پیشینه تحقیق را چطور بنویسیم

منابع اطلاعاتی برای بررسی چطور نوشتن پیشینه تحقیق

در پاسخ به اینکه پیشینه و سوابق تحقیق را چطور بنویسیم، میتوان گفت که منابع و سوابق به کمک می آیند. منابع اطلاعاتی تحقیق به دو دسته منابع دست اول و دست دوم تقسیم می شوند. منابع دست اول، مطالعات و نوشته های اولیه ی یک نظریه پرداز، محقق یا شاهد زنده در یک واقعه است. منابع دست اول حاوی تمام گزارش تحقیق، یک نظریه یا بیانات یک ناظر است و به این دلیل مفصل و در بعضی موارد بسیار فنی است. از جمله منابع دست اول، مطالعات تجربی منتشر شده در مجله ها یا در نظام های بازاریابی اطلاعات، تک نگاری های اندیشمندانه، گزارشهای تحقیقی و برخی پایان نامه ها است.

منابع دست دوم، روش ترکیبی ادبیات نظری و تجربی قبلی است. از جمله این گونه منابع: کتاب ها، مقاله های منتشر شده در دایره المعارف ها و مقاله هایی است که وضع دانش موجود را دربارهی یک موضوع، از طریق خلاصه کردن تحقیقات اصلی، ارزیابی می کند. یک کتاب درسی که در زمینه ای خاص به بسیاری از منابع دست اول در یک چارچوب واحد وحدت می بخشد نیز، یک منبع دست دوم است. منبع اطلاعاتی دست دوم یک دید کلی دربارهی مطلب فراهم می آورد. گرچه در بررسی پیشینه تأکید می شود که حتی المقدور از منابع دست اول استفاده شوند.

برخی منابع تحقیقات علوم انسانی و مدیریت در داخل و خارج از کشور

مجله نمایه: مجله ی نمایه ماهنامه ای است که فهرست مندرجات برخی از مجله های جاری علوم انسانی و اجتماعی را منتشر می کند. این فهرست توسط وزارت ارشاد اسلامی منتشر شده و شامل موارد زیر است: ۱. راهنمای موضوعی مقاله ها، ٢. نمایه ی موضوعی، ۳. نمایه ی نقد، ۴. نمایهی گفتگو، ۵. نمایهی پدیدآورندگان مقاله ها، ۶ نمایهی ناشران مجله ها، ۷. نمایهی مقاله های نشریات خارجی موجود در بانک اطلاعات اداره کل مطبوعات خارجی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، ۸- راهنمای موضوعی کتاب ها، ۹. نمایهی کتاب های ماه، ۱۰. نمایه ی عنوان کتاب ها، ۱۱. نمایه ی پدید آورندگان کتاب ها، ۱۲. نمایه ی ناشران کتاب ها. البته نکته ای که در خور توجه است و می بایست اندکی بر آن تعمق نمود اینست که برخی از رشته ها همانند کارآفرینی، مهندسی مدیریت و … در ایران رشته ای نوظهور است و نسبت به کشورهای دیگر با تأخیر وارد ایران شده است، لذا نمایه های فعال در این زمینه ها نسبت به سایر رشته ها کمتر است.

– چکیده پایان نامه های داخل کشور: این نشریه توسط مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران از سال ۱۳۶۸ به صورت فصلنامه چاپ می گردد. چکیده های این فصلنامه، از پایان نامه ها و یا از چکیده های موجود در نشریات پژوهشی دانشگاه ها گرفته شده است. چکیده ها حاوی نکات مهم و کلیدی پایان نامه ها بوده که با حداقل کلمات و عبارات ممکن (۵۰ تا ۳۰۰ کلمه) تهیه شده است. چکیده ها در ۵ موضوع کلی مرتب شده اند: ادبیات و علوم انسانی، علوم پایه علوم پزشکی، فنی و مهندسی و کشاورزی. ترتیب مشخصات هر مدخل به این شرح است: شماره ردیف (اولین شماره)، نام خانوادگی و نام دانشجو، عنوان پایان نامه، درجه ی تحصیلی، محل تحصیل، استاد راهنما، تاریخ فارغ التحصیلی و تعداد صفحه. شماره های پنج رقمی که پس از شماره های ردیف آمده، شماره های بازیابی پایان نامه های موجود در کتابخانه مرکزاطلاعات و مدارک علمی ایران است. این نشریه حاوی چکیده ی پایان نامه های دفاع شده بعد از سال ۱۳۶۸ می باشد.

– چکیده پایان نامه های فارغ التحصیلان ایرانی خارج از کشور: این فصلنامه توسط مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران منتشر می گردد. نشریه فوق حاوی اطلاعات کتاب شناختی (شماره ردیف، نام استادان راهنما، نام دانشگاه، محل تحصیل و زبان اصلی مدرک)، کلید واژه ها (مفاهیم موضوعی مهم که در بازیابی اطلاعات نقش کلیدی دارند) و چکیده پایان نامه های فارغ التحصیلان خارج از کشور از ۱۹۱۳ به بعد می باشد. این اطلاعات در ۶ موضوع علوم پزشکی، فنی و مهندسی، علوم پایه، کشاورزی، علوم انسانی (از جمله مدیریت و کارآفرینی) و هنر، تنظیم شده است. چکیده هر پایان نامه به زبان اصلی آن تهیه شده است.

– فصلنامه های مختلف مدیریت: در ایران فصلنامه های مختلفی از مدیریت در دانشگاههای مختلف چاپ و تکثیر می شود که عمدتا شامل مقالات پژوهشی که برگرفته از رساله های دانشجویی و نیز پروژه های تحقیقاتی که داخل و بعضأ خارج از کشور انجام شده است، می باشد. مجلات پژوهشی مدیریت و کارآفرینی مختلفی در ایران وجود دارد که در دانشگاههای معتبری همچون: دانشگاه تهران، علامه طباطبائی، تربیت مدرس، شیراز، مازندران و… به چاپ می رسند.

 در زمینه مطالعات کارآفرینی نیز مجله معتبر تئوری اند پرکتیس وجود دارد که در آن جدیدترین یافته های مربوط به علم کارآفرینی را گردآوری و به صورت منظم در اختیار علاقمندان به این علم قرار می دهد. این ژورنال در بر گیرنده سایر موضوعات مربوط به کارآفرینی همچون: فرصت، فرآیندهای کارآفرینی، خصیصه های کارآفرینی، نتایج کارآفرینی و… است.

فرایند بررسی پیشینه ی تحقیق و چطور نوشتن

به منظور بررسی تحقیقات قبلی و تدوین پیشینه ی تحقیق، باید منابع اطلاعاتی مرتبط با موضوع تحقیق، جایابی شده و مورد تحلیل قرار گیرند. برای این منظور پژوهشگر باید مراحل زیر را طی نماید:

  1. مشخص کردن واژگان کلیدی مرتبط با مسأله تحقیق. کلید واژگان همان توصیف گرهای مسأله ی تحقیق هستند. برای انتخاب این توصیف گرها پژوهشگر می تواند مفاهیم تشکیل دهنده و مرتبط با موضوع تحقیق را مورد توجه قرار دهد. در حقیقت این کلید واژه ها همان زمینه های تحقیقاتی مورد نظر محقق هستند. برخی از کلید واژه ها عبارتند از: بازاریابی، تبلیغات، رضایت مندی، وفاداری و…

در حقیقت کلید واژه ها همان متغیرهای مستقل و وابسته تحقیق می باشند.

٢. جستجوی منابع اطلاعاتی میان منابعی همچون مجله نمایه ها، چکیده نامه ها و کتاب های مربوط به موضوع تحقیق که در بخش قبل بررسی شده اند؛ به عبارت دیگر دربارهی هر یک از کلید واژگان باید منابعی را که اطلاعات پژوهشی را به دست می دهد، یافت. برای این امر می توان پایگاه های کامپیوتری داده ها را نیز مدنظر قرار داد و اطلاعات پژوهشی بالقوه را بازیابی کرد. البته باید توجه داشت که امروزه یکی از مناسب ترین منابع برای گردآوری پیشینه ی به روز، سایت های مختلف مجلات علمی و تخصصی می باشد. در رشته های مدیریت سایت هایی همچون Science Direct, Ebsco, oxford و… منبع مناسبی می باشند.

 ۳. یافتن عنوان مقاله های مرتبط با موضوع تحقیق. در جستجوی منابع، عمدتا اینگونه عمل می شود که ابتدا موضوع کاملا مشابه و در سازمان مشابه جستجو می شود و در صورت یافت نشدن و یا کافی نبودن، به جستجوی موضوع مورد نظر در سازمان های دیگر می پردازیم و در صورت کافی نبودن منابع، این بار به سراغ موضوعات تا حدی مشابه می رویم. البته باید توجه داشت که مقالات به روزتر و از نویسندگان صاحب نظر این رشته، در اولویت خواهند بود.

۴. جایابی نسخه هایی از مقاله های مورد نظر.

۵. گزینش مقاله مرتبط. در این مرحله ابتدا هر یک از مقاله ها یا گزارش های جایابی شده به طور مقدماتی مطالعه می شود تا میزان رابطه ی آنها با موضوع تحقیق مشخص شود. بر این اساس مقاله ها و یا گزارش های نامربوط کنار گذاشته می شوند.

۶. طبقه بندی مقاله ها. در این مرحله، مقاله ها و یا گزارش های مرتبط با مسألهی تحقیق مشخص شده و بر حسب روش، متغیرها، ابزار و امثال آن دسته بندی می شوند.

۷. تهیه چکیده. پس از مطالعه ی منابع، چکیده ای از آنها تهیه می شود.

۸. تهیه ی کتاب شناسی. در این مرحله با توجه به منابع استفاده شده، فهرست کاملی از منابع مورد استفاده، با در نظر گرفتن ضوابط کتاب شناسی مرسوم، تهیه می شود. باید توجه داشت که تاکنون در ایران ضوابط تدوین کتاب شناسی به صورت «معیار ملی» صورت نگرفته است. راهنماهای گوناگونی برای این امر در دسترس می باشد. از آن جمله می توان به آیین نگارشی (سمیعی، ۱۳۶۹) و آیین گزارش نویسی (حری، ۱۳۷۱) اشاره کرد. البته راهنمای روانشناسان و پژوهشگران در روانشناسی که توسط انجمن روانشناسان آمریکا «APA» تدوین شده است، در تهیه ی کتاب شناسی بسیار مورد استفاده قرار می گیرد.

  1. نقد مقاله ها و گزارش ها. همزمان با تهیه ی کتاب شناسی منابع مورد استفاده، مقاله ها و گزارش های منتخب مورد بررسی انتقادی قرار می گیرد. برای این منظور در مورد هر مقاله باید طرح تحقیق آن مورد نظر قرار گرفته، روش اجرای آن به طور انتقادی بررسی شده و یافته های به دست آمده در رابطه با هدفهای تحقیق مورد قضاوت قرار گیرد. از آنجا که نمی توان اهمیت مرجع ها را قبل از مطالعه ی تمام آنها در بررسی پیشینه تعیین کرد، لذا یادداشت برداری باید به اختصار صورت گیرد. اگر لازم باشد که دربارهی منبعی بیشتر نوشته شود، از عبارات و علامات اختصاری استفاده می شود. گر چه نکات خیلی مهم را ممکن است قبلا با ذکر صفحه نقل کرد، ولی تمام نکات اصلی (مسأله، روش تحقیق، یافته ها و نتایج ضمنی) باید یادداشت شوند. علاوه بر این، بررسی کننده باید عکس العمل انتقادی و ارزیابی خود را از مطالعه و رابطهی آن را با مسأله ی تحقیق خود، دربرگه یادداشت کند. منابعی که نظریه ای را مطرح می کنند، برنامه ای را توصیف می کنند، یا عقاید و پیشنهادهایی را خلاصه می کنند، به نحو دیگری چکیده سازی می شوند. در این گونه موارد فقط احکام اصلی یک نظریه، جنبه های خاص یک برنامه، یا موضوع اصلی مقاله های توصیفی یادداشت می شود. نقل قول باید خیلی با تأمل صورت گیرد و بیشتر برای مقاصد تشریحی و به استنادی به کار رود. نکته مهم این است که:

بدانیم چه و چطور مینویسیم؛ بررسی پیشینه، یک توالی نقل قول نیست، بلکه تلفیق مطالب بررسی شده و تفسیر پژوهشگر از دانش موجود درباره ی مسأله است.

۱۰. تدوین چارچوب نظری و یا تجربی تحقیق. در این مرحله براساس اطلاعات به دست آمده از پژوهش های قبلی و نظریه های موجود مرتبط با مسأله، چارچوب نظری یا تجربی تحقیق فراهم می شود. نکته اینکه اغلب مقاله های مجله ای از شکل استانداردی که به خواندن و یادداشت برداشتن سهولت می بخشد، پیروی می کنند. ترتیب ارائه ی مطالب عبارتند از: چکیده، مقدمه ای حاوی بیان مسأله، اهمیت و بررسی پیشینه، سؤال یا فرضیه، روش تحقیق، نتایج، خلاصه یا بحث با نتیجه گیری های ضمنی. همین روال معمولا در چکیده سازی اطلاعات روی کارت های یادداشت دنبال می شود. بسیاری از مقاله های تحقیقی را که صفحات آنها کم است، می توان با سرعت مطالعه کرد. گزارش های تحقیقی مانند پایان نامه ها و تکنگاری ها معمولا طویل ترند. به این گونه مرجعها باید نگاهی انداخت و فقط بخش های مرتبط با مسأله را به صورت دقیق مطالعه کرد.

همچنین پژوهشگر، از یک نظام رده بندی مناسب برای ایجاد بصیرت درباره یک مسأله و منطق تحقیق استفاده می کند. این نظام رده بندی در هر بررسی پیشینه متفاوت است و با اهمیت مسأله و نقد پژوهشگر از پیشینه رابطه دارد. محقق در جریان جستجوی پیشینه، با اطلاعات زیادی مواجه می شود که تمام آنها در بررسی پیشینه به کار نمی آید و فقط از تحقیقاتی که با تحقیق خود مربوط است استفاده می کند. بررسی پیشینه نشان می دهد که محقق بر موضوع تحقیق خود اشراف دارد و از آخرین تحقیقات در رابطه با آن مطلع است. بررسی باید به وضوح نشان دهد که چگونه پیشینه ی منتخب، به هدف های تحقیق مورد نظر مربوط می شود. بیان مسأله باید قبل از بررسی پیشینه و سؤال یا فرضیهی تحقیق بعد از بررسی پیشینه ارائه شود. بیان اهمیت تحقیق می تواند قبل یا بعد از بررسی پیشینه باشد.

خلاصه کردن مقاله های تحقیقی، یک بررسی آگاه کننده نیست. تحقیقات باید بر حسب سهمی که به افزایش دانش درباره ی موضوع دارند، از جمله نقد طرح ها و روش های به کار رفته برای به دست آوردن آن دانش، رده بندی، مقایسه و مقابله شوند. خلاصه ی بررسی پیشینه تحقیق، دانش موجود درباره ی موضوع مورد بررسی را بیان نموده و کمبودهای آن را مشخص می کند. کمبود یا ممکن است به علت مشکلات مربوط به روش، فقدان تحقیقات دربارهی مسأله ی مورد نظر یاعدم نتایج قاطع تحقیقات قبلی در مورد مسأله باشد. این خلاصه، منطق هدف های ویژه ی تحقیق، سؤال یا فرضیه را فراهم می آورد. بررسی پیشینه با کلی ترین منابع اطلاعاتی که کمترین رابطه را با مسأله دارند شروع می شود و با بحث دربارهی مرتبط ترین مرجع خاتمه می پذیرد