دانلود نمونه پروپوزال آماده مدیریت

روایی و پایایی تحقیق

ماهیت پژوهشهای تربیتی؛ پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری

تحقیق و پژوهش در پایان نامه کارشناسی ارشد و دکتری اساسا فرایندی پویا محسوب می شود و دارای ویژگی هایی است که از نظر وایرزما بدین شرح است:

  1. پژوهش فرایندی تجربی است .
  2. پژوهش شکلهای مختلفی به خود می گیرد .
  3. پژوهش باید دارای روایی باشد .
  4. پژوهش باید دارای پایایی باشد .
  5. پژوهش باید نظام یافته باشد .

از نظر وایرزما ترکیبی از این ویژگیها ، ماهیت پژوهش را توصیف می کند . این موارد در خصوص پژوهشهای تربیتی نیز صادق است .

روایی پژوهش تربیتی

ما می خواهیم بدون توجه به نحوه ی انجام دادن تحقیق و نتایج مورد نظر آن تحقیق دارای روایی باشد . روایی پژوهش چیست ؟ روایی به طور همزمان واجد دو مفهوم است : تا چه حد می توان نتایج را بدقت تفسیر کرد ، و تا چه حد می توان آنها را به شرایط و جمعیتها تعمیم داد . مفهوم اول «روایی درونی» می نامند و مفهوم دوم را «روایی بیرونی» . به مثالهایی در زمینه ی مفاهیم روایی توجه کنید .

روایی درونی تحقیق

فرض کنید محقق به تاثیرات متفاوت سه نوع مواد آموزشی در عملکرد علوم کلاس سوم راهنمایی توجه دارد . سه معلم برای شرکت در پژوهش تعیین می شوند که در مدارس  مختلف تدریس می کنند . دو نفر از  آنان هر یک چهار کلاس علوم سوم راهنمایی  دارند و نفر کلاسها بر اساس توانایی گروهی تقسیم بندی شده است . به طور اتفاقی ، معلم شرکت کننده در این مدرسه دارای کلاسهای با توانایی بالاست .

روایی بیرونی تحقیق

اگر نتایج پژوهش قابل تفسیر نباشد ، احتمال اینکه بتوان آن را تعمیم داد نیز وجود نخواهد داشت ؛ بنابراین ، روایی درونی تا حد بسیاری پیش نیاز روایی بیرونی است ؛ اما روایی بیرونی را تضمین نمی کند . به مثال دیگری توجه کنید . تحقیقی برای بررسی اثر طول زمان دیدار و یادآوری نمادهای بی معنی انجام شده است (نماد بی معنی ممکن است کلمه ای باشد متشکل از پنج  حرف که به طور تصادفی پشت سر هم قرار گرفته است) .پژوهشگر ده داوطلب را از میان دانشجویان دوره ی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی انتخاب می کند . پنج نوع طول زمان دیدار وجود دارد؛ پس دو داوطلب را به هر کدام تخصیص می دهد . هر داوطلب شرکت کننده در تحقیق به طور انفرادی در معرض بیست نماد بی معنی قرار می گیرد . او باید پس از هر بار در معرض قرار گرفتن ، نماد را ایجاد کند ؛ سپس از تعداد نمادهایی که درست بازسازی شده است نمره ی کلی به دست می آید .

پایایی پژوهش تربیتی

هنگام بحث در مورد روایی ، توجه به مفهوم وابسته به آن ، یعنی پایایی تحقیق نیز مناسب است . پایایی به همسانی پژوهش و قابلیت تکرار آن بستگی دارد . ما گاهی پایایی درونی و پایایی بیرونی تمیز قائل می شویم . «پایایی بیرونی» به میزان همسانی در جمع آوری یا تجزیه و تحلیل و تفسیر داده ها در شرایط یکسان اطلاق می شود ؛  برای مثال ، اگر گردآورندگان داده ها متعدد باشند ، سوالی که در مورد پایایی درونی مطرح می شوداین است که «آیا گردآورندگان داده ها با یکدیگر توافق دارند یا خیر» .فرض کنید در تحقیقی عملکرد معلم با استفاده از پرسشنامه مربوط به مشاهده کلاس برای جمع آوری داده ها مورد توجه است . سوال پایانی درونی این خواهد بود که «آیا دو یا چند مشاهده گر هنگام درجه بندی عملکرد واحد ، با یکدیگر توافق دارند یا خیر» . این توافق را «موافقت مشاهده گر» می نامند . اگر پایایی درونی وجود نداشته باشد ، داده ها به جای اینکه بیانگر انچه واقعا اتفاق افتاده است باشد ، بیانگر عملکرد  فرد گردآورنده آن خواهد بود . در «پایایی بیرونی» این موضوع مورد توجه است که آیا پژوهشگران مستقل می توانند تحقیق را در آن موقعیت مشابه تکرار کنند . آیا پژوهشگران قادر خواهند بود تحقیق را تکرار کنند  و اگر همچین است ، آیا نتایج همسانی خواهد داشت  یا خیر ؟ اگر پژوهش پایایی داشته باشد ، پژوهشگری که همان روشها و شرایط و … را بکار می گیرد باید به نتایجی مانند آنچه در تحقیق قبلی به دست آمده است برسد . تحقیق پژوهشی باید دربرگیرنده  توصیفهایی کافی از شیوه ها و شرایط پژوهش  باشد . به طور کلی ، ایجاد پایایی بیرونی پژوهشهای کیفی به دلیل ماهیت یگانه و انفرادی بسیاری از این تحقیقها از پژوهشهای کمی دشوارتر است .

«پایایی» تحقیق در پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری بیانگر قابلیت و همسانی در روشها ، شرایط و نتایج  آن است .

پایایی ویژگی لازم برای روایی است ؛ یعنی ممکن نیست تحقیقی روا باشد ، بسختی می توان نتایج را با اطمینان تفسیر کرد یا آنها را به دیگر شرایط و جمعیتها تعمیم داد . اصولا ، پایایی و روایی اعتبار پژوهش را نشان می دهد . پایایی بر قابلیت تکرار تاکید و روایی بر دقت و قابلیت تعمیم یافته ها .

ممکن است شما دوست داشته باشید